Heb ganfod eitemau.

Ffynnon Yfed Goffa Randall

© Cymdeithas Hanes Lleol Pen-y-bont ar Ogwr a'r Cylch

Ynghylch 

9

Adeiladwyd y ffynnon yfed ym 1860 gan J. W. Hugall o Lundain ac mae mewn arddull Gothig Ffrengig Fictoraidd o ran ei dyluniad. Mae wedi'i gosod o fewn gardd fach sydd wedi'i hamgáu â rheiliau ac mae'n adeilad Rhestredig Gradd II. Adeiladwyd y ffynnon o garreg rywiog gyda dresin marmor a thop mewn arddull pyramid. Mae'r term 'carreg rywiog' yn cyfeirio at garreg graen mân (tywodfaen neu galchfaen fel arfer) y gellir ei thorri'n hawdd yn unrhyw gyfeiriad heb ei hollti, gan alluogi cerfio cymhleth o'r math a ddangosir yma. Mae drychiad blaen y ffynnon yfed yn cynnwys arfbais teulu Wyndham. O dan y top pyramidaidd mae adran agored sy'n cynnwys patrwm addurnedig ar bob un o'r pedair ochr. Byddai'r pedwar basn cerrig wedi'u cerfio’n syml o amgylch rhan isaf y ffynnon wedi dal dŵr yn wreiddiol. Islaw'r rhain ceir bonion addurnedig o garreg sydd wedi'u cerfio â motiffau blodau syml.


Ar flaen y ffynnon, mae plac coffa marmor cerfiedig sy’n cynnwys y geiriau:


'Erected by Caroline, Countess of Dunraven, in memory of her friend John Randall Esq. who for thirty-three years managed her estates AD 1860


John Randall oedd yn rheoli Ystâd Dwnrhefn. Roedd yn nodedig am y modd effeithlon y bu’n goruchwylio ac yn gofalu am yr ystâd gan olygu ei bod wedi dod yn broffidiol i'r landlord a'r tenantiaid.
Y ffynnon oedd y ffynnon yfed bibellog gyntaf ym Mhen-y-bont ar Ogwr, a gomisiynwyd gan Iarlles Weddw Dwnrhefn, Caroline Wyndham. Roedd y dŵr yn lân, yn rhad ac am ddim ac ar gael i bawb. Fel arwydd o ddiolchgarwch i'r Iarlles, ailenwyd Stryd Porth y Dwyrain ym Mhen-y-bont ar Ogwr yn Stryd Caroline.

Cyngor Tref Pen-y-bont ar Ogwr yw ceidwad y safle hwn.

Eitem flaenorol
Eitem Nesaf
Dim eitemau blaenorol
Nid oes unrhyw eitemau nesaf yn dychwelyd i ddechrau
Croeso i Ben-y-bont ar Ogwr

Llwybr Treftadaeth

×

gwasgwch ' Enter ' i chwilio