
Ynghylch
Adeiladwyd Tŷ Carnegie ym 1907 a llyfrgell gyhoeddus Pen-y-bont ar Ogwr ydoedd yn wreiddiol. Rhoddwyd grant o £2,000 i'r dref ar gyfer adeiladu'r adeilad gan Ymddiriedolaeth Carnegie ar dir a roddwyd gan Iarll Dwnrhefn. Codwyd yr adeilad yn yr arddull ddarddullaidd – arddull celf o'r unfed ganrif ar bymtheg a oedd wedi’i fwriadu i wneud i bethau 'edrych yn gain'. Fe'i hadeiladwyd o frics coch gyda manylion carreg Bath o amgylch y ffenestri, bandin, wal falwstr ar y llinell do, balconïau balwstr a phileri cyfansawdd ar y llawr cyntaf a charreg leol lwyd rychog ar y llawr gwaelod. Cafodd Tŷ Carnegie ei gaffael gan Gyngor Tref Pen-y-bont yn 2014 a'i ddefnyddio ar gyfer eu swyddfeydd a Siambr y Cyngor, ac fel canolfan ar gyfer digwyddiadau celfyddydol a diwylliannol.
Ers gwanwyn 2024 mae'r Cyngor Tref wedi adleoli gweithgareddau'r Cyngor i Neuadd y Dref newydd yn hen adeilad Tŷ'r Ardd yn Sunnyside. Mae'r symudiad hwn wedi rhyddhau mwy o le yn Nhŷ Carnegie i gyflawni ei rôl fel canolfan y celfyddydau, diwylliant a lles, gan gynnig rhaglen o weithgareddau i drigolion lleol gan gynnwys lle ar gyfer gweithdai, arddangosfeydd a gweithgareddau addysgol. Mae'r adeilad yn adeilad rhestredig Gradd II.



