Y cyfrinachau y tu ôl i un o'r systemau twyni tywod mwyaf trawiadol yn y byd

Chwefror 8, 2019

Sgrolio i lawr Tudalen
Gwarchodfa Natur Cynffig

Yn gartref i un o'r systemau twyni tywod mwyaf trawiadol yn Ewrop, mae Gwarchodfa Natur Cynffig yn derbyn llawer o gariad, gofal a sylw. Y gŵr sy'n gyfrifol am hyn i gyd yw David Carrington, rheolwr a chefnogwr y warchodfa ar hyd ei oes. Mae'n ymddangos na all hyd yn oed diwrnod glawog gael gwared â chariad David at ei waith ac wrth inni siarad ar fore oer ym mis Ionawr, mae wedi rhoi ei fryd ar gael brechdanau yn y guddfan adar cyn iddo fynd i chwilio am ddyfrgwn ym Mhwll Cynffig.

Beth mae diwrnod nodweddiadol fel rheolwr Gwarchofa Natur Cynffig yn ei olygu?

Nid oes dau ddiwrnod yr un fath! Yr adeg hon o'r flwyddyn, fel arfer mae angen mynd allan gyda theithiau neu gael gwared â mieri a llwyni o'r twyni. Byddaf allan yn aml ar y llif gadwyn neu ar y tractor cyn dychwelyd oddeutu pedwar o'r gloch am gwpanaid o de a sesiwn adrodd yn ôl. Yn yr haf, gallai fod yn waith mwy ecolegol - o godi sbwriel at arolygu glöynnod byw ac adnabod gwyfynod. Rydym yn adnabod cannoedd o wyfynod yma, hyd yn oed gwyfynod bychain iawn - ond peidiwch â phoeni, rydym yn eu rhyddhau nhw i gyd yn fuan ar ôl eu dal!

Mae'n rhaid ei bod yn wych cael eich amgylchynu gan natur. Beth yw'r peth gorau am eich swydd?

Rydw i wedi caru natur a bywyd gwyllt erioed ac felly rydw i hapusaf pan rydw i allan yn y cefn gwlad. Y peth mwyaf arbennig ynglŷn â'm swydd yw gweld tystiolaeth o'r holl gynefinoedd a rhywogaethau sydd yma. Heddiw, mae siawns dda i weld dyfrgi yn nofio o gwmpas y llyn. Rydw i'n wirioneddol obeithio y byddaf yn ei weld amser cinio! Mae Gwarchodfa Natur Cynffig yn un o'r enghreifftiau gorau o system twyni tywod yn Ewrop, ac felly mae'n wych i helpu gwarchod hynny.

Pam mae'r system twyni tywod yng Ngwarchodfa Natur Cynffig yn cael ei hystyried mor arbennig?

Beth sy'n rhyfedd ynglŷn â'r system twyni tywod hon yw pa mor anhygoel o wlyb ydi hi. Mae'n gyfuniad doniol o bethau - mae gennych chi dwyni tywod sych ochr yn ochr ag ardaloedd gwlyb, sydd wedi dioddef llifogydd, ac mae hyn yn golygu y byddwch chi'n dod o hyd i blanhigion gwlyptir yma na fyddech chi'n eu gweld mewn ardaloedd eraill. Tegeirian y Fign Galchog yw fy ffefryn wrth gwrs - Cynffig yw'r lle olaf yn y DU lle gwelir ef; ond mewn gwirionedd, mae gennym ni 16 o wahanol rywogaethau o degeirianau yma. Mae Tegeirian y Fign Galchog yn wirioneddol fychan ac anodd i'w ddarganfod, tra eich bod yn gallu gweld y lleill yn eu miloedd!

I chi, beth sy'n gwneud Pen-y-bont ar Ogwr yn gyrchfan mor wych?

Ar ôl cael fy magu yn Ne-ddwyrain Llundain, rydw i'n gwerthfawrogi yn fawr pa mor ddigyffwrdd a gwych yw'r ardal hon. Mae safon ffantastig o fyw yma ac mae bob diwrnod yn wahanol. Bob tro yr ydych chi'n edrych dros Fôr Hafren, mae'r llanw yn wahanol ac nid yw'r goleuni byth yr un fath. I mi, mae hynny'n wirioneddol arbennig. Fel rhedwr a cherddwr brwd, mae cymaint o fannau hyfryd hefyd ar gyfer rhedeg a cherdded yma.

A oes yna unrhyw deithiau cerdded o gwmpas y warchodfa y byddech chi'n eu hargymell ar gyfer ymwelwyr?

Dechreuwch yn y maes pario wrth ymyl adeilad y ganolfan warchodfa a cherddwch allan at yr arfordir heibio Pwll Cynffig. Ewch heibio traeth pwll y de i fwynhau'r olygfa dros y llyn ac yna ewch ymlaen tua'r môr. Wrth yr arfordir, trowch i'r chwith a cherddwch ar hyd Llwybr Arfordir Cymru tua Phorthcawl. Cerddwch heibio Trwyn y Sger a Pink Bay ac ar y llwybr bordiau plastig heibio Clwb Golff Brenhinol Porthcawl i Fae Rest. O Fae Rest, cerddwch heibio Comin Lock at Bromenâd Porthcawl i gael sglodion, coffi a hufen iâ. Mae'n daith oddeutu 4 milltir o hyd ac felly byddwn yn awgrymu i gerddwyr drefnu cael lifft yn ôl i faes parcio Cynffig.

Beth yw rhai o'r pethau gorau ar gyfer ymwelwyr i'w gweld yn y warchodfa?

Byddwn i'n argymell cael cip ar y tegeirianau piws cynnar yn hwyr ym mis Ebrill tan fis Mai. Ein glöynnod byw glas bychain yn yr haf. Maen nhw'n brin iawn a glöynnod byw lleiaf y DU ydyn nhw. Adar y Bwn. Mae De Cymru yn cael niferoedd bychain yn y gaeaf ac mae cuddfan y de ym Mhwll Cynffig yn le da i weld y crehyrod dirgelaidd a phrin hyn. Gweld murwyll arfor yn blodeuo ar hyd brig y traeth. Mae ganddo ddail melfed meddal a blodau porffor golau prydferth. Sawl rhywogaeth o degeirianau mewn ardaloedd gwlyb yn ystod mis Mehefin.

Yn olaf, pa gamau a ddylai ymwelwyr eu cymryd i sicrhau nad ydyn nhw'n difrodi'r warchodfa wrth iddyn nhw ymweld?

Nid yw erydiad gan draed mor ddrwg ag y byddech chi'n feddwl. Os rhywbeth, mae cerdded dros y twyni yn helpu, cyn belled â'i fod yn cael ei wneud yn gyfrifol. Dylai ymwelwyr gadw cŵn o dan reolaeth agos oddi wrth ddefaid a gwartheg. Nid yw bywyd gwyllt yn hoff iawn o gael eu herlid!

Efallai y byddwch hefyd yn hoffi

Gweld holl ysbrydoliaethSaeth Dde

Dilynwch ni ar Instagram @YourPorthcawl